Znajdź książkę

Nasz antykwariat internetowy to zbiór ponad 40.000 książek

    ul. Wilcza 29 A lok. 25
    00-544 Warszawa
    tel. 022 622 11 54
    0,00 

      OSTATNI ROK SEJMU WIELKIEGO

      120,00 

      Produkt niedostępny

      Kontakt
      Autor

      Miasto wydania

      Wydawnictwo

      Rok wydania

      Format 14×22 cm, stron 481, twarda oprawa płócienna.
       
      Stan dobry. Kilka kart podklejonych papierem, otarcia oprawy. Oprawa sygnowana przez wileńskiego introligatora O.Bunimowicza.
       
       
      SPIS TREŚĆI:
       
      Przedmowa   
      Rozdział I. Objawy uznania dla konstytucyj   
      Zapał dla konstytucyj najuroczyściej wyraża Warszawa w dniu imienin królewskich. — Mieszczaństwo wielbi króla i szlachtę, święci nowy porządek rzeczy szeregiem owacyi. — Miasta prowincyonalne idą za przykładem stolicy. — Szlachta odwzajemnia się stanowi trzeciemu przyjaznem zapewnieniami i przyjmowaniem prawa miejskiego. — Z radosnemi uniesieniami mieszczaństwa łączą entuzyazm swój korporacye nauczycielskie i młodzież szkolna. — Nadsyłane do Warszawy wiadomości z prowincyj stwierdzają dobre usposobienie szlachty. — W odpowiedzi na uniwersał marszałków sejmowych z 7 maja komisye cywilnowojskowe w odezwach i listach wyrażają stanom i królowi wdzięczność za konstytucyę. — Przybywają do stolicy deputacye od trybunałów, od niektórych województw, ziem i powiatów. — Osoby prywatne różnych sfer zarzucają króla i marszałków sejmowych listami dziękczynnymi. — Odgłosami prowincyj zapełniają szpalty swoje czasopisma. — Potęgują radość sfer rządowych przyjazne oświadczenia dworów zagranicznych i mężów stanu. 
       
      Rozdział II. Prace sejmowe od 9 maja do 28 czerwca r. 1791
      W rozwinięciu zasad konstytucyj na posiedzeniach: 12 i 16 maja zapadł opis sejmu, w którym najpilniejszą uwagę poświęcono organizacyj władz wykonawczych. — Stanisławowi Augustowi przyznano nominowanie senatorów bez żadnych ograniczeń, następcom jego zatwierdzanie tylko jednego z kandydatów, wybranych na sejmikach. —  Ministrowie, mianowani przez króla bezpośrednio, podlegają na każdym sejmie balotowaniu i pozbawieniu urzędu na żądanie 2/3 wotujących. — Komisye rządowe, złożone z członków, wybieranych przez sejm, mają prawo rozporządzenia króla i Straży roztrząsać i oddawać je pod sąd stanów.— Z pod przysługującego królowi prawa łaski wyjęto przestępstwa stanu, oraz skazanych na śmierć przez sądy wojskowe i kryminalne. — Na sesyj 17 maja król nominuje ministrów i członków Straży, do której weszło trzech stronników rosyjskich. — 31 maja stanął opis Straży. — Przystąpił sejm do opisu komisyj rządowych. – 17 czerwca uchwalono organizacyę Komisyi policyi obojga narodów; 24 i 27 urządzenie podległych jej zwierzchnictwu miast. 
       
      Rozdział III. Malkontenci   
      Posłowie przeciwni konstytucyj rozbiegają się po prowincyj dla oblatowania w grodach protestacyi, której nie chciała przyjąć kaucelarya warszawska. — Garstka pozostałych w Warszawie manifestuje niezadowolnienie swoje w przemówieniach sejmowych. — Obok działań jawnych zawiązuje się konspiracya; hetman Branicki układa plan porwania króla. — Malkontentyzm prowincyj ujawniał się w stopniu najrozmaitszym. — Szlachta litewska zajęła postawę lojalną; pomruki niechętnych miarkowali wpływem swoim przyjaciele konstytucyj. — Nieugiętym był wojski litewski, Zaleski. — Silniejszą była opozycya w prowincyj małopolskiej, zwłaszcza w województwach ruskich; w lubelskiem szkodliwie działał podkomorzy Diaski, w sandomierskiem wpływ kanclerza Małachowskiego. — W województwach wielkopolskich wybitnych objawów malkontentyzmu nie było — Powściąganie opozycyj. — Stanowisko publicystyki w sprawie konstytucyj. 
       
      Rozdział IV. Podczas limity. (Kongregacya w Pińsku. Rozruchy. Wybory miejskie)   
      Dla uchylenia wpływu rosyjskiego na dyzunitów polskich, sejm uchwalił ustanowienie zwierzchności kościelnej grekooryentalnej, niezależnej od zagranicy. — Przybyli do Pińska na kongregaeyę duchowni i świeccy przedstawiciele dyzunitów obmyślili w obecności komisarza Rzeczypospolitej organizacyę cerkiewną samodzielną, w materyach dogmatycznych związaną z patryarchatem carogrodzkim. Jednocześnie z zabezpieczaniem kraju od wpływów rosyjskich, zwalczał rząd Rzeczypospolitej poruszenia śród mieszczaństwa i chłopstwa. — Ruchy mieszczan, spowodowane prawem z 18 kwietnia, zażegnywa król uniwersałem z 5 lipca. — Sprawa i bunty chłopstwa, tłumienie rozruchów siłą zbrojną i uniwersałem królewskim z 2 sierpnia. — W sierpniu dokonane zostały wybory plenipotentów na sejm i sędziów miejskich. 
       
      Rozdział V. Prace sejmowe od 15 września   
      15 września zasiadają, w sejmie plenipotenci miejscy, uroczyście witani przemową marszałka Małachowskiego. — Po wyborach plenipotentów do komisyj rządowych i po uchwaleniu ordynacyj sądów miejskich, przystąpił sejm do opisu Komisyi skarbowej. — Zgodzono się najprzód na wspólny zarząd skarbu, po czem, na sesyj 27 października, przeszedł opis Komisyj. — Listopad i grudzień poświęcił sejm obmyśleniu nowych źródeł dochodów skarbowych, głównie zaś dyskusyj w materii starostw. – Po długich rozprawach 19 grudnia stanęły „Zasady do urządzenia na sprzedaż wieczystą królewszczyzn". — Niedotknięta sprawa chłopów starościńskich wywołała odgłosy publicystyki i mowę Stanisława Augusta 13 grudnia. — Duch republikańsko-szlachecki, święcąc tryumf w prawie: z 12 i 16 maja, kusił się o wybór na sejmikach człónków komisyi rządowych; uchwałą z 3 stycznia r. 1792 przeprowadził doczesność sędziów ziemskich. — Na sesyi 19 stycznia przeszedł opis trybunału. — Mała stosunkowo produkcyjność Sejmu w okresie. od 15 września usprawiedliwia się wichrzeniami malkontentów. 
       
      Rozdział VI. Malkontenci na emigracyj i Rosya   
      Na listy: króla, marszałków Sejmowych, Ignacego i Seweryna Potockich bawiący z hetmanem Rzewuskim w Wiedniu generał artyleryi koronnej odpowiada słowami potępienia dla konstytucyi. — Prawo z 10 maja, nakazujące senatorom i posłom, piastującym urzędy wojśkowe, a nieznajdujcym się na sejmie, podlegać ordynansom swojej zwierzchności, dla niedołęstwa władz rządowych pozostało bez skutku. — Z Szczęsnym Potockim i hetmanem Rzewuskim komunikują się opozycyoniści sejmowi i osoby prywatne. — Stanowisko dworu petersburskiego wobec sejmu wielkiego i konstytucyj. — Wybór środków ułatwia Rosyj Szczęsny Potocki, który, nawiązawszy stosunki z księciem Potiemkinem, w początkach października r. 1791 wyjechał z Rzewuskim do Jass. 
       
      Rozdział VII. Malkontenci w Jassach   
      Z powodu śmierci księcia Potiemkina Szczęsny Potocki wyjechał z hetmanem polnym z Jass do Jazłowca. — Na wieść o bytności ich w Jassach Zabiełło wystąpił na sejmie z wnioskiem nakazania generałowi artyleryi i hetmanowi polnemu powrotu do kraju i złożenia przysięgi na konstytucyę. — Pod datą. 29 paździet alka król w Straży wystosował rozkaz do hetmana, Komisya wojskowa do ge-nerała artyleryi, wyznaczając im na powrót termin trzymiesięczny. — Rozkazy władz pokrywają malkontenci milczeniem; w listopadzie, wezwani przez Bezborodkę, wrócili do Jass, gdzie bawił już hetman Branicki. W początkach grudnia wysłano do Szczęsnego Potockiego i Rzewuskiego rekwizycye, sejm uchwalił „Deklaracyę względem manifestów". — Na rekwizycye Potocki odpowiada wykrętnie, Rzewucki zuchwale. — Król wysyła do nich Stanisława Potockiego. — Sejm uchwałą z 27 stycznia r. 1792 pozbawia Szczęsnego i Rzewuskiego urzędów, ka-suje obie buławy polne. — W trakcie tego, po zawarciu pokoju pomiędzy Rosya i Turon, malkontenci na żądanie imperatorowej wybierają sie z Jass do Petersburga. 
       
      Rozdział VIII. Prusy, Austrya i elekłor saski wobec konstytucyi 3 maja   
      Król pruski najprzychylniąjszą o konstytucyi wyraia opinię. — Kanclerz austiyacki, książę Kaunitz, posłowi cesarskiemu w Warszawie polecił nie taić zadowolnienia gabinetu wiedełiskiego z przemiany rządu Rzeczypospolitej; niezależnie od tego wysłał do Petersburga depeszę, zachęcającą, do uznania przewrotu 3 maja. — Rosya w sprawie polskiej zachowywała milczenie. — Preliminarya aliansu Austryi z Piusami, podpisane w Wiedniu 25 lipca i za-twierdzone na zjeździe w Pillnitz, zapowiadały trwałość konstytucyi. — Elektor saski ze względu na Rosyę decyzyś w sprawie przyjęcia korony polskiej wstrzymywał. — Nie potrafił go skłonić do niej i książę Adam Czartoryski. — Milczenie Rosyi, pomimo urzędowej notyfikacyj konstytucyi; wreszcie zmiana polityki pruskiej względem Polski, powstrzymywały elektora od kroku stanowczego. 
       
      Rozdział IX. Sejmiki lutowe w r. 1792   
      Wyznaczone na 14 lutego sejmiki deputackie i gospodarskie miały wyrazić opinię ogółu szlacheckiego o konstytucyi. — Zabiegi stronnictwa konstytucyjnego i malkontentów. — Z małymi wyjątkami odbyły się sejmiki porządnie. — Ogół ich zaprzysiągł konstytucyę i uchwalił delegacye dla podziękowania królowi i stanom. — Obojętnie względem konstytucyi zachowała się szlachta we Włodzimierzu, Mieliku, Lublinie i Ciechanowie. — Rezultat sejmików budził nadzieję, ze Rosya w krokach nieprzyjaznych powstrzyma sig, elektor zaś zerwie z dotychczasową, chwiejnością. 
       
      Rozdział X. Malkontenoi w Petersburgu   
      Szczęsny Potocki z Rzewuskim przybywają do Petersburga w marcu; rychło po nich zjawił sio nad Newą, hetman Branicki, nadciągnął też z Jass Bezborodko. — Po posłuchaniu prywatnem u imperatorowej, zredagowali malkontenci akt konfederacyj i złożyli „wielkiej monarchini" suplikę o pomoc. — Jednocześnie dyplomaci rosyjscy wypracowali plan wtargnięcia w kraje Rzeczypospolitej wojsk imperatorowej i przygotowali projekt deklaracyj. — Zamierzano z początku wykonać wszystko bez uprzedzania mocarst europejskich , lecz Bezborodko kierunek postępowania zmienił. — Rada państwa na posiedzeniu 9 kwietnia wykazała konieczność porozumienia się z Austryą, i Prusami. — Wojna, którą wypowiedziała Austryi Francya, spowodowała przyśpieszenie akcyj ze strony Rosyj przed otrzymaniem odpowiedzi z Wiednia i Berlina. Wśród takich okoliczności elektor wciąż decyzyę swoją, wstrzymywał; w kwietniu zgodził się na wysłanie do Warszawy komisarza dla traktowania z sejmem w przedmiocie niektórych zmian w konstytucyi. 
       
      Rozdział XI. Deputacye sejmowe. (Kurlandzka, żydowska i kodyfikacyjna)
      Deputacyę kurlandzką wywołały skargi szlachty na despotyzm księcia. — Sejm, wyznaczając ją, miał na widoku zarówno zabezpieczenie interesów szlachty, jak wyrugowanie z Kurlandyi wpływów rosyjskich. — Dla zaopiekowania się interesami obywateli i Rzeczypospolitej wysłany został do Mitawy w charakterze komisarza poseł inflancki, Batowski. — Ostateczną opinię złożyć miała sejmowi deputacya 2 kwietnia. — W sprawie żydowskiej, do której deputacya wyznaczoną była w czerwcu r. 1790, sejm żadnej nie wydał uchwały; zaledwie pośrednio dotknął jej w prawie z 18 kwietnia 1791. — Odgłosy publicystyki, żądania sejmików miejskich. – W jesieni ściągają, do Warszawy reprezentanci gmin żydowskich i porozumiewają, się z królem, Kołłątajem i Piatolim. — Pod koniec r. 1791 poruszono sprawę w sejmie nanowo, król skompletował deputacyę. — Ostatecznie sejm postanowił nie przystępować do reformy przed uregulowaniem długów, obciążających kahały. — W myśl zapowiedzi konstytucyj zajął się sejm ułożeniem kodeksów. — Wyznaczone deputacye: ko-ronna. i litewska, złożone z członków sejmu i osób prywatnych, rozpoczęły czynności we wrześniu. — Praca postępowała szybko, w marcu r. 1792 złożono mnóstwo refe-ratów. — Prawo kryminalne znalazło pilnego redaktora w Józefie Szymanowskim.
       
      Rozdział XII. Prace sejmowe od 15 marca r. 1792.
      Dzień 3 maja. Obrady rozpoczęły sio pod wrażeniem szczęśliwie odprawionych sejmików lutowych; niemałą też sprawiły radość odbyte podczas teryi wielkanocnych elekeye municypalne miejskie. — Niebawem zaciemnił horyzont powrót księcia Czartoryskiego z Drezna, bardziej zaś jeszcze zaniepokoiły depesze DeboWego, zawiadamiające o zamiarach dworu petersburskiego. — Pod wrażeniem bliskiego niebezpieczeństwa, 16 kwietnia uchwalił sejm „Gotowość do obrony pospolitej", 21 kwietnia doprowadzenie do skutku armii stutysiącznej. — 24 kwietnia przeszło „Urządzenie wieczyste królewszczyzn", mających stanowić hipotekę dla po-szukiwanego na wojsko kredytu trzydziestomilionowego. — Uroczystość 3 maja. — Założenie fundamentów pod kościół Opatrzności boskiej. — Podejmowanie delegatów sejmikowych.
       
      Rozdział XIII. Objawy wpływów francuskich   Malkontenci krajowi, posłowie: rosyjski i pruski oskarżają Rzeczpospolitę o dążności rewolucyjne. – Dowodów dostarczają im: przekłady pamfletów francuskich, istnienie w Warszawie klubu politycznego, działalność posła dworu wersalskiego i kilku innych cudzoziemców; wreszeie poruszenia śród mieszczaństwa i chłopstwa, stowarzyszenie 'Wargi, poufałe przestawanie króla z plebejuszami i.t.p. — Stanisław August zwalcza oskarżenia osobiście, posłom Rze-czypospolitej poleca posądzeniom o naśladownictwo wzorów francuskich zaprzeczać najkategoryczniej. 
       
      Rozdział XIV. Deklaracya rosyjska. 
      Limita sejmu 29 maja – Po uroczystościach 3 maja sejm w dalszym ciągu uchwala środki obrony. — 14 maja zapadło prawo p.t. „Wyprawy obronne.", 18 przeszedł opis Komisyj wojskowej. — Bułhakow doręcza ministiowi spraw zagranicznych deklaracyę o wtargnięciu do Polski wojsk imperatorowej. — Odczytanie deklaraeyi na sesyi 21 maja i mowa królewska. — Sejm niezwłocznie zatwierdził uchwały kongregacyj pifiskiej„ 26 maja załatwił sprawę kurlandzką, stanowisko prawne żydów wyjaśniła rezolucyą swoją Komisya policyj. — Z pośpiechem uchwala sejm dalsze środki obrony; powierzywszy 2 maja komendę sił zbrojnych królowi, obrady zawiesza. — Odpowiedź na deklaracyę rosyjską, odezwa króla do wojsk, uniwersał do narodu.
       
      Rozdział XV. Zakończenie  
      Sejm w opisach szczegółowych myśl monarchiczną konsty-tucyj wykrzywił, tendeneyę stworzenia rządu silnego pokonał. — Zmieniając sens konsłyłucyi, mało baczył na Zabezpieczenie kraju od zamachów wewnętrznych i napaści zewnętrznej. — Prawodawcy miękkością decyzyi ośmielali emigrantów do zuchwalstwa; król dwulicowem postępowaniem przygotowywał sobie możność dezercyj do obozu malkontentów. — Podjęte środki obrony były spóźnione. Król, przyjmując komendę, nie myślał o walce, lecz o negocyacyach. — Wobec kłopotów Austryi i wykrętnych oświadczeń króla pruskiego, jeszcze przed deklaracyą Buł-hakowa przemyśliwał o negocyowaniu z Rosyą. Po doręczeniu deklaracyi, niewierząc w skuteczność zabiegów dyplomatycznych w Wiedniu i Berlinie, nosił się już z myślą dojrzałą; z zamiarem traktowania z imperatoroWą oswa-jać począł opinię. 
       
      Dodatki   
      I. Urządzenie ludu żydowskiego w całym narodzie pol-skim. (Projekt reformy żydów przez deputacyę, dla nich oznaczoną, ułożony)   
      II. Projekt do reformy i poprawy obyczajów starozakon-nych mieszkaneów królestwa polskiego   
      III. Relacya biskupa Krasińskiego   
      IV. Listy marszałka St. Małachowskiego do Józefa Weyssenhofa, posła infianckiego   
      Indeks osobowy*   
      © Kwadryga | wykonanie: THE NEW LOOK
      0
        0
        Twój koszyk
        Twój koszyk jest pustyWróć do sklepu

        Antykwariat Kwadryga

        jest miejscem wyjątkowym, przestrzenią zatrzymanego czasu – świadectwem historii kultury zapisanej na kartach tysięcy książek.